Archief

Thema Middag Stichting Handicap & Seksualiteit 27 maart 2007.

Goede voorlichting is enorm belangrijk. Daarom heeft het bestuur van de Stichting Handicap & Seksualiteit besloten in het kader van haar tienjarig bestaan een themamiddag te organiseren. De themamiddag met de titel Handicap en Seksualiteit? vond plaats op donderdag 29 maart 2007 van 13.00 uur tot 17.00 uur in de Misericordezaal van het City Centrum, Capucijnenstraat 43 te Maastricht.

Om 13.45 uur heet de dagvoorzitter de heer Peter Vrehen (tevens mede-oprichter en penningmeester van H&S) de vanaf 13.00 uur binnengestroomde gasten welkom, o.a. burgemeesterseega en Provinciale Statenlid mevrouw Leers, raadslid mevrouw Bal van Groen Links en vertegenwoordigers van MEE en Radar. Deze themamiddag in het kader van het 10-jarig bestaan van de stichting H&S is naast informatief uiteraard bedoeld om het taboe dat nog steeds rond handicap en seksualiteit bestaat weer een stukje te doorbreken.
Vervolgens opent de voorzitter en mede-oprichter van H&S de heer Wiel Buijs de themamiddag. Ex-voorzitter Jan Jongerius en medewerker Roland Elie, beiden afwezig door ziekte, wordt beterschap gewenst.

Wiel vertelt een tweetal anekdotes, betreffende twee annonces geplaatst door de stichting een vijftal jaar geleden. De eerste annonce luidt; ‘sekswerkers gezocht voor gehandicapten’. Geplaatst in een tijd dat alleenstaande moeders moesten gaan werken. Negatieve reacties en zelfs bedreigingen waren het resultaat hetgeen illustreert wat voor een gêne en onbegrip om dit thema hing/hangt. Tweede annonce luidt; ‘ruimdenkende vrijwilligers gezocht door H&S’, hetgeen en masse heren liet re- ageren. Ook weer een voorbeeld van verkeerde interpretatie. Edoch, ook positieve reacties vielen H&S ten deel. Hoe dan ook, het thema heeft toch publiciteit nodig. Informeren is nodig maar de praktische dienstverlening blijft het belangrijkste element van de stichting. In de loop van de tijd is er een groot netwerk opgebouwd met o.a. Flexzorg, MEE, NVSH, Huis van de Zorg, COC, en de faculteit Seksuologie van het AZM. H&S traint haar seksuele dienstverleners o.a. in het grenzen leggen en hun attitude naar gehandicapten. Vervolgens wordt de nodige ondersteuning geboden. Verder biedt H&S een telefonisch spreekuur, gehouden door George Bastings, voorlichtingsbijeenkomsten, huisbezoeken en een website. Het is de enige stichting in Nederland die zo bezig is, nauw samenwerkend met andere gehandicaptenorganisaties zoals PGBM, SKN en MVMN. De kracht van H&S is de vriendschappelijke bejegening naar hun hulpvragers. Samen mens zijn. Wiel hoopt zijn werk voor H&S nog lang te kunnen voortzetten.
Peter bedankt Wiel en spreekt zijn waardering uit voor de hulpverleensters/ders. Ook worden de sponsoren/geldschieters bedankt; gemeente Maastricht, Johanna Kinderfonds, Actie 68 en de Stichting Elisabeth Strouven.

Wethouder de heer Costongs wordt uitgenodigd de door Van Alem Media in de lucht ‘’gegooide’’ landellijke website officieel te openen.Hoewel hij de term integraal doorgaans maar een modewoord vindt, vindt hij deze term in deze context wel toepasselijk. Niet naar één onderdeel maar naar alle leefgebieden van een mens kijken dus ook naar seksualiteit. Hij spreekt zijn waardering uit voor de integere aanpak waarmee dit veld door H&S tot ontwikkeling wordt gebracht. De samenwerking met geëngageerde partijen en de belangrijke geldschieters zijn duidelijke indicaties voor de tevredenheid over het werk van H&S. Met één druk op een knop is de website officieel wereldwijd te bezichtigen. De komst van de wethouder wordt als een hart onder de riem ervaren.

Het is nu de beurt van Wim van Alem (Van Alem Media) om een en ander over de website uit de doeken te doen. Hoewel de website al enkele jaren bestaat was hij tot een tweetal jaren geleden niet helemaal van de toenmalige tijd. Ook de webnaam was te lang. Gekozen werd voor www.deschildpad.nl. Gedurende 2005 en 2006 werd er flink gesleuteld aan de website. Via het blad Inzicht van PGBM werd een vragenlijst aan gehandicapten over hun seksleven,wensen en ideeën rondgestuurd waarop slecht vier mensen reageerden. Wederom een indicatie voor het grote taboe hieromtrent. Middels een telefonische enquête werden wat meer reacties losgepeuterd. Ook werden interviews gehouden met de leden van de stichting zelf. Op basis van deze informatie werd de website geherstructureerd. Toch is ook gebleken dat 72% van de ondervraagden interesse blijk te hebben in geschreven informatie. De website is ontworpen door drie gehandicapte jongeren van het Telewerkcentrum Arnhem, alle drie lijdend aan de ziekte van Duchene en afhankelijk van kunstmatige beademing. Helaas zijn zij door hun ziekte niet aanwezig. Wim geeft uitgebreid uitleg over de opbouw/indeling van de website en meldt dat bij contactadvertenties en relatiebemidddeling betreffende personen grondig gescreend worden. De nieuwsbrief van H&S in samenwerking met journalist Jos Cortenraad en striptekenares Lejon Troost-Vriens kampt met een financieel tekort. Belangrijk om het netwerk te promoten. Er is een samenwerking met het iRv (kenniscentrum voor handicap en revalidatie) en de afdeling medische psychologie van het Academisch Ziekenhuis Maastricht. Verder wordt er doorverwezen naar Flexzorg en SAR. Door de nieuwsbrief ontstond er ook landelijke bekendheid. Er is ook een tijdloze folder, die nog lang kan meegaan. Voor het embleem de schildpad zijn de kleuren rood en blauw gekozen, omdat deze beide voor slechtzienden goed te onderscheiden zijn.
Peter doet een oproep voor zowel websitebouwers voor het onderhoud van de website als sponsoren/ geldschieters om het voortbestaan van de nieuwsbrief te garanderen.

Na de pauze volgt het indrukwekkende verhaal van mevrouw Nina de Vries uit Berlijn van het project Sexualbegleiterin.

Lezing Nina de Vries We beginnen met een kleine zelfwaarneming/ een zichzelf positioneren: Sluit even je ogen dan is het makkelijker om naar binnen te kijken zonder afgeleid te zijn. Stel jezelf de volgende vraag: hoe bepalend is het voor mijn geluk, voor mijn tevredenheidsgevoel dat ik in mijn leven seksuele, zinnelijke ervaringen meemaak. Welke betekenis / belangrijkheid heeft dat voor mij in mijn leven nu op dit moment? (kan morgen alweer anders zijn) Dan positioneer jezelf op een scala van 1 tot 10. 1 = het is van weinig betekenis, ik ben zonder zulke ervaringen ook tevreden en gelukkig. Het heeft geen invloed op de kwaliteit van mijn leven. En dan het andere uiterste: 10 = het is van wezenlijk belang voor mijn levenskwaliteit. Als ik dat niet beleef ben ik daardoor ongelukkig en ontevreden. Als je voor jezelf een positie hebt gevonden dan open je ogen en laat met je vingers het getal zien. En niet alleen dat: kijk ook nieuwsgierig rond om te zien hoe dat bij anderen is. Ik wil eerst een paar stukjes voorlezen uit een artikel van Aiha Zemp, zwitserse psychotherapeute en leid- ster van de „Stichting voor handicap en seksualiteit“ in Basel, die zelf zwaar lichamelijk gehandicapt is (ze heeft geen armen en geen benen). (Dit lees ik voor omdat ik denk dat de echte oplossing, in ieder geval voor mensen met een lichamelijke beperking, ook op seksueel en relatie gebied, een vol- ledige integratie in de samenleving is. Zolang dat niet zo is kan een seksuele dienstverlening zoals b.v. ik die aanbied een (tijdelijke) oplossing/mogelijkheid zijn.) „Lichamelijk en/of verstandelijk gehandicapte mensen tonen de niet-zichtbaar gehandicapte omgeving de schaduwkanten van het leven en die schaduwkanten worden veroordeeld en afgewezen. Voor velen is de dood meer aanvaardbaar als een leven in afhankelijkheid met b.v. verlamde ledematen, geen ledematen of met lichamelijke pijn enz. Zulke doodsfantasieën vinden in onze samenleving hun uitdrukking in de jacht op mogelijk gehandicapte baby's via de prenataldiagnostiek. Maar zogenaamde handicaps horen bij het leven, bij de veelvormigheid van het leven. Wat mensen met een handicap op lichamelijk en geestelijk gebied aan beperkingen ervaren, hoort uiteindelijk bij ieder leven, zij het op een andere manier en op een ander gebied. Zo lang een handicap als iets verschrikkelijks word gezien, zal het worden afgewezen. Deze afwijzing wordt dan op degene met de handicap geprojecteerd of afgereageerd. De vaak voorkomende keurige aangepastheid van mensen met een handicap is een poging om zichzelf „ongedaan“ te maken. Mensen met een handicap gaan zichzelf zien als een object en leren niet om zichzelf als mens te waarderen. Als een mens met eigen wensen net als iedereen. Ze identificeren zich met de wensen van de omgeving, in de hoop op deze manier een leven te creëren dat meer is dan alleen maar overleven. Een andere mogelijke reactie is zelfhaat en zelfmedelijden. Dat is het punt waarop wij als gehandicapten onze beperking misbruiken om macht uit te oefenen: niet gehandicapte familieleden of vrienden worden gemanipuleerd; door zielig doen worden wensen afgedwongen en hoe groter de schuldgevoelens of het medelijden van de niet gehandicapten is, hoe meer we ze voor ons karretje kunnen spannen. Noch als iemand die het geloof in een eigen leven heeft opgegeven, noch als iemand die aardig en aangepast is en zichzelf is kwijtgeraakt, noch als tiran zijn we begerenswaardig, niet voor onszelf en niet voor anderen. Alle mensen met een handicap hebben de opgave om net zo lang met hun eigen beperkingen te worstelen tot ze geaccepteerd kunnen worden als een deel van onszelf, net zoals b.v. groene ogen of krullend haar. En precies daar ligt een klein verschil: niet-zichtbaar gehandicapte mensen kunnen zich langer en makkelijker voor de gek houden wat hun eigen beperkingen betreft. En hoe meer ze dat doen hoe minder ze in staat zullen zijn om van mensen met een zichtbare beperking te houden. Ofwel bewust ofwel onbewust zullen ze blij zijn dat gehandicapten bij elkaar als groep terzijde worden geschoven. Onder andere om die reden is het belangrijk dat integratie wettelijk wordt vastgelegd. “Als namelijk mensen met een beperking als een nor- maal onderdeel IN de samenleving zichtbaar zijn, zullen ze op een gegeven moment ook als potentiële (liefdes)partner worden beschouwd.“ (Aiha Zemp) Mijn werk als seksueel dienstverleenster voor men-sen met een beperking is in de loop der jaren ontstaan door aanvragen. Eerst van mensen met een lichamelijke beperking en toen meer en meer van mensen met een verstandelijke beperking en hun ouders en verzorgers. Om te illustreren hoe ik seksuele dienstverlening zie en wat ik daarbij belangrijk vind lees ik een stuk voor uit mijn concept van de „Opleiding tot seksueel dienstverlener“ zoals ik die heb gegeven in Zwitserland in 2004 in opdracht van de „Stichting voor Handicap en Seksualiteit“ in Basel en dit jaar weer ga doen. Wat zijn seksuele dienstverleners? Het zijn mannen en vrouwen die het vanuit een transparante en bewuste motivatie tot hun beroep hebben gemaakt mensen met een beperking een directe ondersteuning te geven bij het (be)leven van hun seksualiteit. Ze bieden o.a. counselling, erotische massage, tederheid, lichaamscontact en handleiding tot zelfbevrediging aan. Sommigen bieden eveneens geslachts- verkeer en oraal contact aan. Ze respecteren mensen met een beperking als gelijkwaardig. De seksualiteit en zinnelijkheid die ik hier bedoel is er één die de hele mens betreft (zijn lichaam en zijn geest). Die authentiek, levendig en bewust is. Dus niet een op geslachtsdelen gereduceerde mechanische seksualiteit. Iedere seksuele dienstverlener bepaalt individueel wat hij of zij aanbiedt en voor wie. Sommigen zullen alleen werken met mensen met een lichamelijke beperking die duidelijk kunnen articuleren wat ze willen en nodig hebben. Sommigen zullen met zowel mannen als vrouwen werken. Anderen zullen uitsluitend met men- sen van hun eigen geslacht, respectievelijk het andere geslacht werken. Sommigen zullen hun intuitie en hun waarneming zodanig verfijnd hebben dat ze ook voor mensen met een zgn. zware verstandelijke beperking (die zich b.v. niet verbaal kunnen uitdrukken) hun diensten aanbieden. Ik richt me met dit opleidingsaanbod tot vrouwen en mannen die zich in hun lichaam thuis voelen en goed voor zichzelf zorgen. Misschien hebben ze beroepservaring op het gebied van ziekenzorg, fysiotherapie, massage, natuurgeneeswijze of prostitutie.... Maar het kan ook een huisvrouw/ moeder zijn die haar kinderen heeft grootgebracht en een nieuwe opgave zoekt..... of een tuinman... het belangrijkste criterium is de motivatie. Het moeten mensen zijn wiens leven op orde is en die enigszins tevreden zijn. Ze weten dat ze voor hun eigen geluk verantwoordelijk zijn en hebben er geen behoefte aan andere mensen hun eigen-verantwoordelijkheid af te nemen. Het zijn mensen die zich ervan bewust zijn dat ze in hun leven ook gewond zijn geraakt en juist daardoor contact met hun eigen gevoeligheid/ hart hebben gekregen. Belangrijk is het bewustzijn dat iedereen, „gehandicapt“ of „niet-gehandicapt“ in de eerste plaats een mens is en dus kwetsbaar en sterfelijk. Vanuit dit bewustzijn ontstaat een bepaalde vriendelijkheid en humor die niet uit zwakte voortkomt en die niet arrogant is. Deze vriendelijkheid kan op anderen (b.v. cliënten) een uiterst positieve werking hebben. De deelnemers moeten (meer of minder) in het bezit van deze eigenschappen/kwaliteiten zijn. Wat ik niet wil zijn mensen die hun eigen lijden willen vermijden, niet voor zichzelf willen zorgen en om die reden zich aan anderen willen toewijden. Deze cursus bestaat hoofdzakelijk uit een intensief zelfervaringsproces. Ik ga ervan uit dat ik dit werk alleen goed kan uitoefenen als ik op mezelf gereflecteerd heb (en altijd weer bereid ben dat te doen). Als ik geleerd heb mezelf te gade te slaan, en tijdens een contact met iemand anders met mezelf in contact kan blijven. Als ik merk hoe ik adem, hoe mijn lichaamshouding is, welke gedachtes ik heb, welke gevoelens er zich in mij afspelen en me bewust ben van eventuele projecties, angsten, verwachtingen, doelstellingen enz. Dan ben ik in staat om een intieme zinnelijke ervaring voor iemand anders te creëren die zowel mij als de ander goed doet, zij het op een verschillende manier. Ik moet mijn eigen grenzen kennen en respecteren EN ik moet in de cursus ook de moed hebben gehad in een positieve zin mijn grenzen te verleggen. De rest van het concept van deze opleiding kan je lezen in mijn infomateriaal : aanvragen per mail Naverslag themabijeenkomst 29 maart 2007: www.deschildpad.nl Nu wil ik nog een stukje voorlezen van een artikel waarin ik beschrijf met wat voor mensen ik werk en wat daarbij belangrijk is. Mensen met een verstandelijke beperking onderscheid ik voor mijn werk even in twee groepen: de eerste: met een lichte verstandelijke beperking en de tweede: mensen met een zgn. zware verstandelijke beperking. De eerste groep heeft net zoals wij allerlei ongereflecteerde ideeën opgepikt over seks en relaties. Van hun ouders, van de tv, van overal in de samenleving en ze willen ook meedoen, erbij horen. Ze verlangen ook naar een vriend of een vriendin en misschien ook naar kinderen krijgen. Deels omdat ze net als wij geloven wat ze hebben gehoord en deels zijn dat ook echte van binnen uitkomende verlangens net als bij ons. Het kan dan gebeuren dat ze moeilijkheden ontmoeten bij het realiseren van deze wensen: ouders die ze te zeer willen beschermen, professionele ondersteuners die het moeilijk vinden of niet bereid zijn om ze op dit gebied de juiste ondersteuning te geven, een samenleving waarin ze vaak worden gezien als a-seksueel om- dat ze vaak nog minder dan de meesten van ons in het schoonheidsideaal passen. Dan kan een situatie ontstaan waarin een betaalde seksuele dienstverlening een mogelijkheid biedt om ervaringen te maken, om een begin te maken met het seksueel ervaren van je eigen lichaam MET iemand anders. Dan is het belangrijk dat de cliënt begrijpt dat dit een ervaringsmogelijkheid is en geen “paarrelatie”. Om dit te kunnen begrijpen heeft hij/zij een seksuele dienstverlener nodig die hem daar reine wijn inschenkt, iemand die zijn grenzen kent en goed en respectvol duidelijk kan maken wat mogelijk is en wat niet EN een omgeving die ook bereid is hem/haar bij eventuele verwarringen te ondersteunen en te verhelderen. Ik weet door mijn ervaringen dat dit mogelijk is en dat mensen met een verstandelijke beperking vaak onder- schat worden wat dit betreft. Ik wil daarmee niet zeg- gen dat dat altijd lukt. Ideaal is het dan natuurlijk als zo iemand dit aan kan nemen als een ondersteuning om meer zelfvertrouwen te krijgen en dan in staat is een relatie te vinden en te onderhouden. De tweede groep, de mensen met een zgn. zware verstandelijke beperking: ze zijn om welke redenen dan ook niet in staat om de indrukken, de prikkels die van buiten op ze afkomen zo te filteren en waar te nemen dat het plaatje dat wij “de wereld” of “de realiteit” noemen ontstaat. Ze zijn op een bepaalde manier daardoor ook vrijer. Ze kennen de regels niet. Ze weten b.v. niet dat je het niet al te duidelijk mag laten zien als je kwaad bent of verdrietig of opgewonden. Ze zijn niet zo goed gedresseerd als wij. Het betekent ook dat ze zonder onze ondersteuning niet kunnen leven of overleven. Wij besluiten dan om ze zo goed als het gaat de normen, bij te brengen die in onze samenleving heersen. Deels omdat we ze willen helpen zo vrij en zelfstandig mogelijk te zijn en deels omdat we te lui zijn om ons te confronteren met “het andere”, “het onberekenbare”, het “onverklaarbare” en soms ook “het onfatsoenlijke”. En niet willen kijken naar onze angst voor het oncontroleerbare. Deze mensen zijn dus vaak authentieker dan wij en ik werk het liefst met deze mensen. Voor mij is het een grotere uitdaging en ik heb ook het gevoel dat een verantwoordingsbewuste seksuele dienstverlening hier het meest op zijn plaats is. Deze mensen kunnen niet dat wat wij een relatie noemen aangaan en ze kunnen ook niet gebruik maken van de „normale“ seksuele dienstverlening (prostitutie). Daar ze natuurlijk wel een seksualiteit hebben ontstaan er vaak problemen. Deze problemen ontstaan vooral door een omgeving die er zich geen raad mee weet. Dat heeft wederom mijns inziens vooral daarmee te maken dat maar heel weinig mensen hun eigen seksualiteit gereflecteerd hebben en er ontspannen mee zijn. Er is veel schaamte en benauwdheid en dat resulteert in het onvermogen om creatieve oplossingen te vinden. De meeste mensen met wie ik werk hebben de aandacht getrokken door agressie of auto agressie, eindeloze mislukte pogingen om te masturberen, ondraaglijk geworden toenaderingspogingen tot mensen die daar steeds grenzen moeten zetten. Meestal word ik dan eerst geëngageerd voor een infoworkshop voor de medewerkers. Dit geeft ze de mogelijkheid om het werk te leren kennen, vragen te stellen, twijfels, angs- ten en vooroordelen uit te spreken. Pas als daar een goed gevoel van vertrouwen ontstaan is ben ik bereid individueel met mensen te werken. Na een intensief voorgesprek maken we dan een afspraak. Dan neem ik op een zeer behoedzame manier contact op met deze persoon. Soms lukt dat, soms lukt het heel goed en soms lukt dat niet.

Breng mij naar boven